سال های ۱۲۰۹ تا ۱۲۴۴ شمسی ( ۱۸۳۰ تا ۱۸۶۵ میلادی ) دوره نسبتا موفقی در بازرگانی خارجی بوده اما از دهه ۱۲۴۰ شمسی تا پایان قرن کسری نسبتا چشمگیر و فزاینده ای در پرداخت های خارجی ایران به وجود آمده که شکاف فزاینده بین صادرات و واردات را می توان در این امر دخیل دانست .

  ترکیب بازرگانی ایران در این قرن تغییرات چشمگیری داشته به صورتی که باعث افزایش تولید و صادرات فراورده های کشاورزی تجاری و درنتیجه کاهش سایر تولیدات کشاورزی بوده است . به عبارتی می توان گفت صادرات ایران از سمت محصولات ساخته شده به سمت صادرات مواد خام رفته است . باید توجه داشت که این تغییر الگوی صادرات در دورانی رخ داده که رابطه مبادله بین المللی به زیان مواداولیه و به سود محصولات ساخته شده در حال تغییر بود .